المان‌های طراحی، یک ضرورت برای طراح‌ها

 

المان‌های طراحی

(زمان تقریبی مطالعه: ۵ دقیقه)

 

هرقدر که در یک موضوع ریز بشویم، می‌بینیم که چیزهای زیادی برای یادگیری، کارهای زیادی برای انجام دادن و در نظر گرفتن وجود داره. ساختن یک طرح زیبا فراتر از الهام گرفتن و ایده‌های بزرگه و بیشتر مربوط به درک مفاهیم بنیادی جسم است. به این مفاهیم، المان‌های طراحی گفته میشه. خیلی از ما طراح ها سال‌ها کار کردیم اما به‌طور دقیق با این مفاهیم آشنا نیستیم و ممکنه به‌خاطر ساده بودن عناوینشون، بارها بی‌تفاوت از کنارشون رد شده باشیم. با تسلط بر روی المان‌های طراحی، حتی افراد مبتدی هم می‌توانند طرح‌های خلاقانه و حرفه‌ای ایجاد کنند. البته یک جمله معروف هست که میگه قوانین برای زیر پا گذاشته شدن درست شده‌اند؛ اما قبل از اینکه عجله کنید و همه چیز رو له کنید، بهتره بیاید و این قوانین رو بشناسید.

المان‌های طراحی به‌صورت فیزیکی و ملموس (خط، بافت، شکل) و همچنین از طریق خصوصیات ظاهریشون (تیرگی، روشنی، اندازه) قابل درک هستند. المان‌های طراحی بصری شامل خط، شکل، مقدار، فضا، اندازه، بافت و رنگ هستند. در ادامه، این المان‌ها رو به ترتیبی که گفتیم معرفی می‌کنیم.

 

خط یا Line

تعریف‌های مختلفی از خط وجود داره. در ریاضیات، خط یعنی کوتاه‌ترین مسیر بین دو نقطه که ممکنه از هر جهت بی‌نهایت ادامه پیدا کند. خط تفاضل مشترک تاریکی و روشنایی است. خط یک عنصر تصویری دارای واقعیت طولی است و فاقد عرض و عمق است. مهم‌ترین ویژگی‌های خط، طول، ضخامت و جهت اون هستند. خط‌ها می‌تونند صاف، منحنی و مارپیچ باشند. با استفاده از خط می‌تونیم بین محتوا و المان‌های مختلف صفحه ارتباط برقرار کنیم یا اون‌ها رو از هم جدا کنیم، روی یک کلمه یا جمله تاکید کنیم (با خط زیر حروف) و الگوهای دلخواه خودمون رو بسازیم. در شکل سمت چپ، یکی نمونه استفاده از خط رو برای نشون دادن آمار می‌تونید ببینید.

المان‌های طراحی: خط

 

شکل یا Shape

وقتی که ابتدا و انتهای خط به هم می‌رسند، یک شکل به‌وجود میاد. شکل‌ها طول، عرض و ارتفاع (در حالت سه بعدی) دارند. ما با شکل‌های پایه (مربع، مثلث، دایره) در دوران ابتدایی آشنا شدیم. شکل‌ها به سه دسته هندسی (مثل مربع، مستطیل، دایره و ترکیب اون‌ها)، طبیعی (مثل شکل انسان، درختان و جیوانات) و انتزاعی (مثل آیکن‌ها، همه تصویرسازی‌ها و کارهای گرافیکی) تقسیم می‌شوند. شکل‌های نادر و غیر معمول، توجه انسان‌ها رو به خودشون بیشتر از باقی شکل‌ها جذب می‌کنند. شکل کارت‌های تصویر سمت چپ، این موضوع رو به‌خوبی نشون داده.

 

مقدار یا Value

به مقدار روشنایی (تاریک یا روشن بودن) تصویر، مقدار گفته میشه. از مقدار برای ایجاد عمق و روشنایی، ایجاد الگو، هدایت چشم، ایجاد کنتراست و تاکید روی اشیا استفاده میشه. با تعریف مقدار می تونیم کاری کنیم که یک جسم با رنگ ثابت، در همسایگی‌های مختلف تغییر رنگ پیدا کنه. در مقاله روان‌شناسی رنگ‌ها – بخش اول، می‌تونید بیشتر راجع‌به مقدار (در اونجا از این واژه با عنوان روشنایی و کنتراست تصویر استفاده کردیم) بخونید. در تصاویر شکل زیر، می‌تونید کنتراست ایجاد شده رو ببینید که جذابین خاصی رو به‌ تصویر بخشیده.

المان‌های طراحی: مقدار

 

 

فضا یا Space

به ناحیه خالی یا خلأ اطراف هر المان یا بین چند المان صفحه اصطلاحا فضا گفته می‌شود. فضای خالی هر بخشی از صفحه است که هیچ المانی (متن، تصویر، دکمه، لینک و غیره) در اون‌جا وجود نداشته باشه. البته فضای خالی می‌تونه دارای تصویر یا رنگ باشه. در شکل زیر، می‌تونید ببینید که چطور طراح با دادن فضای خالی، باعث جلب توجه به المان‌های مد نظرش شده. از  مزایای فضای خالی می‌شود راحتی چشم، افزایش تمرکز، تعریف اهمیت و هدایت چشم رو نام برد. اگر می‌خواید راجع‌به فضای خالی بیشتر بدونید، مقاله جادوی فضای خالی رو حتما مطالعه کنید.

المان‌های طراحی: فضا

 

 

اندازه یا Size

به این عنصر مقیاس یا Scale هم گفته می‌شود. اندازه، میزان بزرگی یا کوچکی المان‌های صفحه رو مشخص می‌کنه. از تغییر دادن اندازه می‌تونیم برای تعریف اهمیت و جلب توجه استفاده کنیم. توی شکل زیر، ایکن‌های دایره‌ای رنگی رو می‌تونید ببینید که هر کدوم با اندازه‌های مختلف، پیام خاصی رو به مخاطب منتقل می‌کنند.

المان‌های طراحی: اندازه

 

 

بافت یا  Texture

بافت هر جسم مربوط به سطح جسم می‌شود. ما انسان‌ها از طریق لمس کردن اشیا به بافت اون‌ها از نظر سختی یا لطافت، زبری یا نرمی و هموار یا نا هموار بودنشون پی می‌بریم. در هنرهای تجسمی، درک بافت‌ از طریق حس بینایی و به‌صورت بصری اتفاق می‌افتد. البته ما فقط وقتی حس بافت رو درک می‌کنیم که در دنیای واقعی مشابهش رو دیده و لمس کرده باشیم. از بافت‌ها عمدتا برای انتقال حس و بخشیدن عمق و معنا استفاده می‌شود. بعنوان مثال، با دیدن هر بخش از تصویر گرافیکی زیر، یک حس خاص لامسه در ذهن ما تداعی می‌شود.

المان‌های طراحی: بافت

 

 

رنگ یا Color

رنگ یکی از مهم‌ترین المان‌های طراحی بصری است. از رنگ‌ها می‌تونیم برای ایجاد احساسات، تعریف اهمیت و جلب توجه استفاده کنیم. بعضی از رنگ‌ها خنک (سرد) و بعضی‌هاشون گرم هستند. رنگ‌های خنک، مثل آبی و سبز، برای انتقال حس آرامش  و رنگ‌های گرم، مثل قرمز و نارنجی، برای انتقال حرس انرژی و جنب و جوش استفاده می‌شوند. اگه می‌خواید بیشتر راجع‌به رنگ‌ها بدونید، مقاله روانشناسی رنگ‌ها – بخش دوم رو حتما مطالعه کنید.

المان‌های طراحی: رنگ

 

 

جمع‌بندی

همه طراح‌ها، از مبتدی تا حرفه‌ای، برای ایجاد طرح‌هایی که حس خوب رو انتقال بدهند نیازمند این هستیم که اصول و قواعد اولیه مربوط به المان‌های طراحی رو بلد باشیم. این المان‌ها عبارتند از خط، شکل، مقدار، فضا، اندازه، بافت و رنگ. البته، المان‌های بیشتری هم در طراحی وجود داره؛ مثل تایپوگرافیو گرید سیستم‌ها.  اما ما اصلی‌ترین و پایه‌ای ترین اون‌ها رو در این مقاله به شما معرفی کردیم. در شکل زیر، می‌تونید خالصه این قواعد رو داشته باشید.
لطفا نظراتتون رو با ما به‌اشتراک بگذارید.

اینفوگرافی المان‌های طراحی

امیر گردکانه، دارای مدرک کاشناسی مهندسی کامپیوتر است. او کار خود را با برنامه‌نویسی Front-end شروع کرد و مدت دو سال است که در زمینه طراحی بصری، به‌صورت حرفه‌ای فعالیت می‌کند.

ارسال نظر